Kiến thức tài chính Phân tích cơ bản

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) là gì? Mối quan hệ giữa CPI và lạm phát

Nội dung

CPI là gì?

Chỉ số giá tiêu dùng (Consumer Price Index) hay viết tắt là CPI đo lường mức giá trung bình của giỏ hàng hóa và dịch vụ mà một người tiêu dùng điển hình mua.

cpi

Các lĩnh vực đo lường của CPI

Theo MarkKobaCNBC, CPI đo lường chi phí trong các lĩnh vực sau:

Thực phẩm và đồ uống

    Nhà ở    

Quần áo

Phương tiện vận chuyển

Giáo dục và truyền thông

Giải trí

Dịch vụ y tế

Hàng hóa và dịch vụ khác

 

Mối liên hệ giữa CPI và lạm phát

CPI có thể đo lường được lạm phát trải qua bởi người tiêu dùng qua những gì mà họ chi trả tiêu dùng hàng ngày. Nếu chỉ số CPI tăng, nhiều người sẽ cho rằng tỷ lệ lạm phát đang gia tăng. CPI được các thương nhân dùng để dự đoán giá cho tương lai hay người sử dụng lao động để tính toán tiền lương hay có thể là Chính Phủ để xác định mức tăng cho những quỹ bảo trợ xã hội.

Chỉ số CPI sẽ được dùng để đo tỷ lệ lạm phát của 1 quốc gia trong 1 khoảng thời gian nhất định. Chỉ số CPI biến động sẽ giúp bạn xác định về tỷ lệ lạm phát tăng hay giảm. Dù cho lạm phát tăng hay giảm thì ảnh hưởng nhất sẽ đè lên nền kinh tế của quốc gia.

top-5-nuoc-cpi-cao-nhat-the-gioi

Top 5 quốc gia có chỉ số CPI cao nhất thế giới tính đến tháng 3 năm 2021

(Nguồn: Moondy's analytics)

Có thể với một vài trường hợp, tỷ lệ lạm phát giảm sẽ có tác động tích cực lên kinh tế. Ví dụ như khi sự phổ biến của Internet ngày càng lớn thì việc người tiêu dùng phải trả ít hơn cho tiền cước điện thoại. Điều này sẽ có lợi cho họ vì chi phí cho Internet khá rẻ, có thể thoải mái kết nối qua các ứng dụng mà không mất phí.

Hay khi giá cả tăng không thể kiểm soát được thì lạm phát lại trở thành siêu lạm phát khiến cho đồng tiền mất giá nghiêm trọng và nền kinh tế có thể bị suy sụp.

Một số điểm hạn chế của chỉ số CPI

Do sử dụng giỏ hàng hoá cố định nên khi tính toán CPI có ba vấn đề chính dẫn đến hạn chế của CPI sau đây

1. CPI không phản ánh được độ lệch thay thế vì nó sử dụng giỏ hàng hoá cố định. Khi giá cả một mặt hàng này tăng nhanh hơn so với các mặt hàng khác thì người tiêu dùng sẽ có xu hướng ít tiêu dùng những mặt hàng đã trở nên quá đắt đỏ mà tiêu dùng nhiều những hàng hoá đỡ đắt đỏ hơn. Yếu tố này làm CPI đã đánh giá cao hơn thực tế mức giá.

2. CPI không phản ánh được sự xuất hiện của những hàng hoá mới vì nó sử dụng giỏ hàng hoá cố định trong khi nếu có hàng hoá mới xuất hiện thì một đơn vị tiền tệ có thể mua được các sản phẩm đa dạng hơn. CPI không phản ánh được sự gia tăng sức mua này của đồng tiền nên vì thế lại đánh giá mức giá cao hơn thực tế.

3. Không phản ánh được sự thay đổi của chất lượng hàng hoá vì nếu mức giá của một hàng hoá cụ thể nào đó tăng nhưng chất lượng cũng tăng tương ứng thậm chí tăng hơn thì trên thực tế mức giá không tăng. Chất lượng hàng hoá dịch vụ nhìn chung đều có xu hướng được nâng cao nên CPI cũng đã phóng đại mức giá.

IC&T Training

IC&T - GIẢI PHÁP KIẾM LỢI NHUẬN ĐỀU ĐẶN CHO NHÀ ĐẦU TƯ

XEM THÊM