Tín hiệu đáng sợ, Donald Trump bất lực trước làn sóng tháo chạy
15/08/2019
1367

Tín hiệu đáng sợ, Donald Trump bất lực trước làn sóng tháo chạy

Hàng loạt sự kiện đen tối đến dồn dập cùng với tín hiệu đáng sợ từ thị trường tài chính đã kích hoạt làn sóng tháo chạy dây chuyền như những gì mà ông Donald Trump lo ngại. Nền kinh tế thế giới đứng trước rủi ro thập kỷ.

Tháo chạy dây chuyền

Thị trường chứng khoán (TTCK) Mỹ vừa trải qua một phiên giảm điểm tồi tệ chưa từng có trong năm 2019 và cũng là phiên giảm điểm ngang ngửa với phiên tồi tệ nhất hồi tháng 8/2015 sau cú sốc tiền tệ do Trung Quốc phá giá đồng Nhân dân tệ.

Kết thúc phiên giao dịch 14/8 (rạng sáng 15/8 giờ Việt Nam), chỉ số công nghiệp Dow Jones giảm hơn 800 điểm xuống sâu dưới ngưỡng 25,5 ngàn điểm; chỉ số công nghệ Nasdaq giảm trên 3%, trong khi chỉ số tầm rộng S&P 500 cũng giảm ở mức tương tự.

Như vậy, chỉ sau một vài phiên giao dịch chao đảo trong tháng 8/2019, TTCK Mỹ đã đánh mất toàn bộ các kỷ lục lịch sử đã thiết lập nhờ những thành quả về kinh tế như: tăng trưởng ở mức cao, thất nghiệp thấp nhất 50 năm... nhờ những chính sách cắt giảm thuế của chính quyền ông Donald Trump.

TTCK Mỹ đã đánh mất toàn bộ các kỷ lục lịch sử đã thiết lập nhờ những thành quả về kinh tế

Làn sóng này được kích hoạt ngay sau khi TTCK đón nhận một tín hiệu đáng sợ: hiện tượng đường cong lợi suất trái phiếu Mỹ đã bị đảo ngược, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã thấp hơn mức lợi suất kỳ hạn 2 năm - một chỉ số có độ chính xác cao về sự suy thoái kinh tế. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm cũng xuống mức thấp kỷ lục vào đêm qua.

Không chỉ ở Mỹ, lợi tức trái phiếu nhiều chính phủ trên thế giới tiếp tục giảm xuống.

Trong lịch sử, gần như tất cả các lần đường cong lợi suất trái phiếu Mỹ bị đảo ngược sau đó đều có suy thoái kinh tế.

Sở dĩ hiện tượng này xảy ra là bởi dòng tiền trên thế giới đồng thoát tháo chạy khỏi các loại tài sản rủi ro, trong đó có chứng khoán của các nước, và tìm đến các kênh đầu tư an toàn trong đó có vàng, đồng USD, đồng yen Nhật, Franc Thụy Sỹ, trái phiếu một số nước trong đó có Mỹ…

Trước đó, Trung Quốc và Đức đồng loạt công bố các số liệu kinh tế yếu kém, trong khi căng thẳng Mỹ-Trung cũng như bất ổn tại Hong Kong,... tiềm ẩn nguy cơ bùng phát và chưa thực sự có giải pháp nào cho các vấn đề hóc búa này.

Theo một báo cáo mới nhất, GPD của Đức trong quý 2 đã giảm 0,1% so với quý 1 và chỉ tăng 0,4% so với cùng kỳ năm trước. 

Trong khi đó, Trung Quốc vừa công bố tăng trưởng giá trị sản xuất công nghiệp trong tháng 7/2019 suy giảm khá mạnh, chỉ còn 4,8% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức thấp nhất kể từ 2002. 

Ông Donald Trump bất lực trước đồng USD mạnh

Đồng USD treo cao còn do dòng tiền tháo chạy khỏi chứng khoán và các loại tiền tệ khác trên thế giới để tìm tới đồng USD của nước Mỹ, bao gồm cả trái phiếu nước này khiến lợi tức trái phiếu ngắn hạn tăng vọt.

Với nước Mỹ, điểm giống nhau ở vào thời điểm này năm 2019 so với 1998 là nền kinh tế thế giới giảm tốc trong khi đồng USD vẫn đang mạnh lên so với nhiều đồng tiền khác. Trái phiếu Kho bạc của Mỹ cũng đang hấp dẫn như một loại tài sản an toàn trong khi thị trường tràn ngập trái phiếu lợi suất thấp, kết quả của nhiều năm chính sách tiền tệ dễ dàng và phi truyền thống của các ngân hàng trung ương trên thế giới.

Thị trường chứng khoán bị bán tháo có thể khiến các NHTW tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ.

Không những thế, triển vọng đen tối của các nền kinh tế và khả năng các thị trường chứng khoán bị bán tháo có thể khiến các NHTW tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ.

Trên lý thuyết, gần như toàn bộ các chỉ số đều cho thấy nền kinh tế Mỹ vẫn đang rất tốt. Tăng trưởng kinh tế Mỹ ở mức cao, thất nghiệp thấp nhất 50 năm và gần đây nhất, lạm phát trong tháng 7 đã tăng tốc với chỉ số lạm phát lõi tăng mạnh nhất kể từ đầu năm 2006. Lạm phát đã lên mức mục tiêu 2% của Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed) sau một thời gian dài ì ạch, ở mức quá thấp.

Tuy nhiên, điều đáng nói là một cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung cũng như một đồng USD mạnh có thể sẽ khiến triển vọng đảo ngược.Thị trường tài chính toàn cầu đang trong tình trạng bất ổn, liên tục chao đảo khiến giới đầu tư nghĩ tới những xáo trộn xảy ra tương tự như hồi tháng 8 trong các năm 1998, 2007, 2011 và 2015.

Liệu Fed có động thái để giúp nước Mỹ thoát khỏi đà suy thoái?

 

Đã từ lâu và nhiều lần ông Donald Trump chỉ trích chủ tịch đương nhiệm Fed Jerome Powell cũng như bà cựu chủ tịch Janet Yellen về việc duy trì một đồng USD mạnh, trong khi nhiều cường quốc kinh tế khác như Trung Quốc và Nhật đang duy trì đồng nội tệ yếu để có lợi trong cạnh tranh thương mại.

Đồng USD vẫn đang treo cao bất chấp Fed hôm 1/8 vừa qua đã có một quyết định giảm lãi suất lần đầu tiên trong vòng 1 thập kỷ. Fed đã hạ lãi suất 25 điểm cơ bản và chấm dứt chương trình giảm số dư trên bảng cân đối kế toán.

Tuy nhiên, mức giảm thấp hơn kỳ vọng của ông Donald Trump khiến thị trường không có phản ứng tích cực. Đồng USD và trái phiếu Mỹ thậm chí mạnh hơn bởi ngay sau đó NHTW các nước đã ồ ạt cắt giảm lãi suất ở mức mạnh hơn.

Sau cú giảm sốc 800 điểm của TTCK đêm qua, tổng thống Mỹ Donald Trump đã ngay lập tức đả kích chủ tịch Fed, cho rằng ông là người “không có năng lực” và Fed là vấn đề khó khăn nhất mà nước Mỹ phải đối mặt.

Ngược lại, Fed có lẽ đã không nghĩ như vậy bởi cơ quan này cần sự độc lập và cần dư địa chính sách để phòng ngừa khủng hoảng. Và với những tín hiệu tích cực hơn về lạm phát trong tháng 7 vừa qua, Fed có thêm lý do để trì hoãn lãi suất. Nếu trong cuộc họp 17-18/9 tới, Fed không giảm lãi suất thêm 1 lần nữa như kỳ vọng của thị trường, thì nhiều khả năng chứng khoán Mỹ cũng như thế giới sẽ chứng kiến thêm nhiều cơn bão tố.

Vũ Trọng (Theo CNBC)